Eise Eisinga
Eise Eisinga
Inleiding
Daan en Morris gaan je alles vertellen over de man Eise Eisinga, zoals hoe hij zijn planetarium heeft gebouwd en hoe hij op het idee kwam. Hij is geboren in Friesland en hij is beroemd geworden, omdat hij het sterrenstelsel in zijn kamer heeft gebouwd. Veel plezier!!!
Onderzoeksvragen
- Wat als hij niet geboren was?-
- Wat als hij een meisje was?-
- Hoe is hij op het idee gekomen?-
- Hoe heeft hij het gebouwd?-
- Wat zou er zijn gebeurd als het mislukte?
- Hoelang duurde het om het te bouwen?
- Hoe groot was zijn planetarium?
- In welke stad is hij geboren?
- Wie zijn zijn ouders?
- Was Christiaan Huygens zijn vriend?
Wat weet ik al tekst
Wij weten al dat Eise Eisinga een planetarium in zijn huis maakte en dat hij het zonnestelsel in zijn huis kamer namaakte maar dan een biljoen keer kleiner. Dat is 1 000 000 000 000 (in getallen). Dat hij een wiskunde boek van meer dan 650 bladzijdes schreef op zijn vijftiende! Hij was hoog begaafd. Hij mocht alleen mocht hij niet naar een gymnasia want hij moest werken voor de kost. Met het mini zonnestelsel heeft hij laten zien dat de aarde niet tegen de andere planeten in het zonnestelsel kon botsen en dat hij tegen de zon botst en vergaat. Met het planetarium liet hij zien dat dat niet zo was.
De tijd van eise
De tijd waarin eise leefde was de tijd van pruiken en revoluties (1700 tot 1800). In die tijd was het populair om slaven te hebben. veel slaven werden door de WIC uit Afrika gehaald om op de plantage werken. Het was hard werken en veel van de slaven werden slecht behandeld. In die tijd keerde de patriotten zich ook tegen de regering. Ze waren er met de plannen van de regering niet mee eens. Ze kwamen in opstand met vele tegelijk. Je ziet het al in de naam van die tijd (pruiken en revoluties)dat bijna iedereen in die tijd een pruik droeg. Alleen de rijke mensen mochten een pruik. Als je iemand zag die geen pruik had wist je dat hij arm was. In die tijd leefde ook Napoleon, de Franse koning. Hij had veel macht en heeft er bijvoorbeeld voor gezocht dat iedereen een achter naam moest hebben. hij had ook een hekel aan afstanden overbrengen. Daarom bedacht hij dat dat misschien anders kon. Hij vroeg aan wetenschappers om woorden te maken voor bepaalde afstanden. Hij heeft er dus voor gezorgd dat we nu de centimeter, millimeter enz.
Wat als hij niet geboren was?
Dan zouden de mensen nu nog steeds denken dat een ster in de wereld zal klappen en dat iedereen dood zal gaan. Of er was ieman was niet zo absurd slim als Eise. Of, nou eigenlijk is deze vraag heel raar wa d anders op het idee gekomen en dan zou hij alle eer krijgen die Eise nu heeft of diegene nd je kan het niet weten.
Hoe is hij op het idee gekomen?
Eise is op het idee gekomen in de kerk, want daar werd gezegd dat de sterren op een lijn komen te staan en dat een ster in de aarde zou slaan. Eise wou het tegendeel bewijzen door een planetarium te bouwen. En dat is hem super goed gelukt want toen hij het liet zien kregen de mensen argwaan in de kerk en toen was het gelukt. En het bestaat nog steeds!
Hoe heeft hij het gebouwd?
De vader van eise heeft voor het planetarium een grote rol gespeeld, want hij zorgde voor het materiaal. Hij heeft de raderen zelf uit hout gesneden en de spijkers heeft eise zelf gesmeed. Per maand stuurde de vader van eise een kist met de mooie nieuwe raderen. En elke week waren er weer tien spijkers af. De vrouw van eise was minder blij met het planetarium.
Over Eise eisinga
Eise eisinga was een slimme man. Hij bouwde in zijn eentje een heel planetarium. Hij bouwde zijn planetarium in zijn woonkamer. Zijn vrouw was er niet heel blij mee. En de priester ook niet. Hij zij dat er een ster op de aarde zou botsen als de mensen niet bidden voor god. Door het planetarium van eise geloofde de mensen de priester niet meer. Ze zagen hoe het heelal in elkaar zat en zagen ook dat het helemaal niet KON dat er een ster op de aarde zou botsen. Steeds minder mensen gingen nog naar de kerk. De priester was woedend. Hij wilde echt niet dat hij failliet raakte. Dus hij verbande eise uit de stad. Eise trok naar Duitsland omdat hij moest vluchten uit Friesland. Daar probeerde hij een nieuw planetarium te bouwen, alleen is dat nooit gelukt. Zijn vrouw stierf toen hij uit Friesland vluchten.